Rektosel ve enterosel, pelvik taban kaslarının zayıflığı veya hasarı sonucu oluşan, bağırsakların normal anatomik pozisyonlarını kaybederek dışarıya doğru fıtıklaşmasıyla karakterize edilen durumlardır. Bu durum, kadınlarda daha sık görülmekle birlikte erkeklerde de nadiren ortaya çıkabilir.

Rektosel Nedir?

Rektosel, rektumun (kalın bağırsağın son kısmı) vajina arka duvarına doğru fıtıklaşmasıdır. Genellikle vajinal doğum, kronik kabızlık veya pelvik cerrahiler sonrası pelvik taban kaslarının zayıflaması nedeniyle meydana gelir.

Enterosel Nedir?

Enterosel, ince bağırsağın (genellikle ince bağırsak ilmeği) vajina üst kısmına doğru fıtıklaşmasıdır. Bu durum genellikle histerektomi (rahim alınması ameliyatı) sonrası veya diğer pelvik cerrahi girişimler sonrası görülür.

Belirtiler

  • Vajina duvarında dolgunluk veya çıkıntı hissi.
  • Zorlanarak dışkılama ihtiyacı.
  • Kronik kabızlık.
  • Bağırsakları tamamen boşaltamama hissi.
  • Vajinal ağrı veya rahatsızlık hissi.
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı (disparöni).

Nedenleri

  • Pelvik Taban Hasarı:
    • Vajinal doğum, özellikle büyük bebek doğumu veya doğum travması.
  • Kronik Kabızlık:
    • Sürekli ıkınma pelvik dokuların zayıflamasına neden olabilir.
  • Hormonal Değişiklikler:
    • Menopoz sonrası östrojen seviyelerinin düşmesi pelvik dokuları zayıflatabilir.
  • Pelvik Cerrahiler:
    • Histerektomi sonrası pelvik organ destek dokularının hasar görmesi.
  • Genetik Yatkınlık:
    • Bağ dokusunun zayıflığına genetik bir eğilim olabilir.

Tanı Yöntemleri

  • Pelvik Muayene: Vajina veya rektumda fıtıklaşmanın saptanması.
  • Defekografi (MR veya Röntgen): Bağırsak hareketlerini görüntülemek için kullanılır.
  • Pelvik MR veya Ultrasonografi: Pelvik taban organlarının detaylı değerlendirilmesi.

Tedavi Yöntemleri

Cerrahi Olmayan Tedavi Yöntemleri:

  • Pelvik Taban Egzersizleri: Kegel egzersizleri ile pelvik kasların güçlendirilmesi.
  • Biyofeedback: Kas kontrolünü geliştirmek için.
  • Diyet ve Kabızlık Yönetimi: Lifli gıdalar tüketmek ve sıvı alımını artırmak.
  • Pesser Kullanımı: Vajina içine yerleştirilen cihazlarla destek sağlanması.

Cerrahi Tedavi:

  • Rektosel Onarımı: Rektumun vajinal duvara fıtıklaşmasını önlemek için dokuların onarılması.
  • Enterosel Onarımı: İnce bağırsağın fıtıklaşan kısmının cerrahi olarak düzeltilmesi.
  • Pelvik Taban Rekonstrüksiyonu: Gerekli durumlarda destekleyici ağ veya dokuların kullanılması.

Sonuç

Rektosel ve enterosel, tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Ancak erken teşhis ve uygun tedavi ile bu sorunlar başarılı bir şekilde yönetilebilir. Şikayetleri olan hastaların, pelvik taban bozukluklarında uzman bir hekime başvurması önerilir.