Uterin prolapsus, rahmin normal anatomik pozisyonundan aşağı doğru vajina içine veya dışına doğru kayması durumudur. Bu durum, genellikle pelvik taban kaslarının ve bağ dokuların zayıflaması sonucu ortaya çıkar. Rahmi destekleyen yapıların yetersiz kalması, rahmin vajinaya doğru sarkmasına yol açar.

Belirtiler

Rahim sarkmasının belirtileri prolapsusun derecesine bağlı olarak değişir:

  • Hafif Prolapsus:
    • Vajinal bölgede ağırlık veya dolgunluk hissi.
    • Hafif bel ağrısı.
  • Orta ve İleri Düzey Prolapsus:
    • Vajinal açıklıktan dışarı çıkan doku hissi.
    • İdrar kaçırma (stres inkontinans) veya tam idrar yapamama.
    • Dışkılama zorlukları ve kabızlık.
    • Vajinal bölgede tahriş veya ülserasyon.
    • Cinsel ilişki sırasında ağrı veya rahatsızlık.
    • Gün sonunda artan baskı hissi.

Nedenleri

Rahim sarkmasının başlıca nedenleri şunlardır:

  • Pelvik Taban Zayıflığı:
    • Doğum ve gebelik (özellikle iri bebek doğumu veya çoklu doğumlar).
    • Yaşlanma ile birlikte kasların zayıflaması.
  • Hormonal Değişiklikler:
    • Menopoz sonrası östrojen kaybı, bağ dokuların zayıflamasına yol açabilir.
  • Kronik Basınç Artışı:
    • Kronik öksürük, kabızlık veya ağır kaldırma gibi durumlar pelvik tabana sürekli baskı yapar.
  • Genetik Yatkınlık:
    • Bazı kadınlarda bağ dokular genetik olarak daha zayıf olabilir.
  • Cerrahi Geçmiş:
    • Özellikle histerektomi sonrası destek yapılarının zayıflaması.

Prolapsus Dereceleri

Rahim sarkmasının şiddeti dört evrede değerlendirilir:

  • Evre 1: Rahim vajina içine hafifçe sarkar ancak vajina girişine ulaşmaz.
  • Evre 2: Rahim vajina girişine kadar sarkar.
  • Evre 3: Rahim vajina dışına çıkar.
  • Evre 4: Rahmin tamamen vajina dışına çıkması (total prolapsus).

Tanı Yöntemleri

Rahim sarkmasının teşhisi, genellikle fizik muayene ile konur. Gerekli durumlarda ek testler yapılabilir:

  • Pelvik Muayene:
    • Vajina ve rahim pozisyonu değerlendirilir.
  • Görüntüleme Yöntemleri:
    • Ultrason veya MR, pelvik yapıların değerlendirilmesinde kullanılabilir.
  • Ürodinamik Testler:
    • İdrar kaçırma veya mesane boşaltma problemlerini değerlendirmek için.

Tedavi Yöntemleri

Rahim sarkmasının tedavisi, prolapsusun şiddetine, belirtilerin şiddetine ve hastanın yaşam tarzına bağlıdır.

1. Cerrahi Olmayan Yöntemler:

  • Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel Egzersizleri):
    Pelvik kasları güçlendirmek için önerilir. Hafif prolapsuslarda etkilidir.
  • Pessar Kullanımı:
    Vajina içine yerleştirilen bir cihaz, rahmi destekler ve semptomları hafifletir.
  • Hormonal Tedavi:
    Vajinal östrojen kremleri, menopoz sonrası pelvik dokuların güçlenmesine yardımcı olabilir.

2. Cerrahi Tedavi:

Cerrahi, orta ve ileri düzey prolapsuslarda uygulanır:

  • Vajinal Onarım (Anterior veya Posterior Kolporafi): Vajinal duvarları güçlendirmek için yapılır.
  • Rahim Askı Cerrahisi: Rahmi desteklemek için sentetik ya da biyolojik bir materyal kullanılarak yapılır.
  • Histerektomi: İleri vakalarda rahmin alınması gerekebilir.
  • Laparoskopik Sakrokolpopeksi: Minimal invaziv bir yöntemdir ve rahmi veya vajinayı pelvisin içine sabitler.

3. Yaşam Tarzı Değişiklikleri:

  • Kilo verme.
  • Ağır kaldırmaktan ve kronik öksürükten kaçınma.
  • Kabızlığı önlemek için lifli diyet ve bol sıvı tüketimi.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse rahim sarkması şu problemlere yol açabilir:

  • Sürekli idrar yolu enfeksiyonları.
  • Vajinal ülserasyonlar ve kanamalar.
  • Cinsel işlev bozukluğu.
  • Bağırsak hareketlerinde zorluk ve kabızlık.